Schrift 266 De slangSchrift 266 De slang
jaargang 45 • nummer 2 • april 2013

Ten geleide

Rabbi Akiba maakte zich zorgen om zijn dochter. Astrologen hadden voorspeld dat zij op de dag van haar huwelijk door een slang zou worden gebeten en zou sterven. De avond van haar huwelijksdag deed zij haar broche af, en ze verborg die in een gat in de muur. Ongemerkt doorboorde ze daarbij het oog van de slang die zich daar verstopt had. Toen ze de volgende ochtend het juweel weer uit de muur nam, hing de dode slang eraan. ‘Wat heb je gedaan?’, vroeg rabbi Akiba zijn dochter. ‘Gisteren kwam er een arme man langs, maar niemand had oog voor hem. Iedereen was druk bezig met het banket. Ik heb toen mijn deel van het eten aan hem gegeven’, antwoordde ze. ‘Je hebt goed gedaan, mijn dochter’, sprak Akiba. ‘Liefdadigheid redt van de dood.’ Aldus verhaalt de Tal­moed Sjabbat.

Slangen, met hun gladde lijf zonder poten en met een dodelijke beet, hebben altijd al sterk tot de menselijke verbeelding gesproken. De gemene, sluwe slang wordt met het slechte, met de dood geassocieerd. Zo ook in de Bijbel. Zonder de slang waarden we nu nog rond in de Tuin der Lusten. Ook vele andere plaatsen in de Schrift worden bevolkt door slangen in soorten en maten. Als macht van de chaos strijdt de slang tegen JHWH en zijn scheppingsorde. In het oude Nabije Oosten dragen slangen namen als Litan/Leviatan en Apophis, en leveren ze hevige gevechten met de goden. Al in het oude Egypte werden gevaarlijke gifslangen bedwongen door rondreizende slangenbezweerders. Zouden Mozes en Aäron het vak daar geleerd hebben? Ook in Openbaring is een prominente rol weggelegd voor de slang of de draak, zoals Johannes deze tegenstander van God noemt. De macht van de slang blijft tot de dag des oordeels in de wereld aanwezig, maar zij zal in de uiteindelijke afrekening het onderspit delven.

Dit dier met zijn gespeten tong, dat zijn carrière al begon in het paradijsverhaal, was er in de vorige eeuw nog toe in staat een kerkscheuring teweeg te brengen met verregaande consequenties.

Lut Callaert, redactiesecretaris

 

Inhoud

Harm van Grol Alledaags venijn. Een zelfportret 39
Karolien Vermeulen Nuchtere wijsheid – leugenachtige verleiding? 45
Maarten J. Raven Magisch gif. De slang in het oude Egypte 51
Annemieke ter Brugge Gods tegenstander. De slang in Openbaring 12,1-18 56
Gerard van Broekhuizen De slang van Geelkerken 61
Marjo C.A. Korpel Diepzee-angsten 66
Bert Jan Lietaert Peerbolte Boekbespreking 1 70
  Boekbespreking 2 71
Gerard van Broekhuizen Naschrift: Serpent 72

 

Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Alledaags venijn. Een zelfportret van Harm van Grol. Hier kunt u dit artikel downloaden:  pdf  Grol, Harm van: Alledaags venijn. Een zelfportret (827.66 kB)