Schrift 273 Gods LichaamSchrift 273 Gods lichaam
jaargang 46 • nummer 4 • september 2014

Ten geleide

‘Van Os en Van Rossem aanschouwen de hand Gods’, luidt de kop van een artikel in NRC Handelsblad van 8 mei 2014. ‘Henk van Os en Maarten van Rossem laten elkaar hun favoriete kunstwerk in het Teylers Museum zien. Alleen bij een tekening van Michelangelo vallen beide heren even stil.’ Met krachtige lijnen zet Michelangelo de schepping van Adam neer in zijn voorstudie voor de Sixtijnse Kapel. God de schepper is een energieke grijsaard die zijn arm uitstrekt naar Adam om hem tot leven te wekken. Vooral de handen met hun bijna-aanraking zijn wereldberoemd geworden. De hand van God is fors en krachtig, Adams hand hangt er maar wat sloom bij, als net ontwaakt uit een diepe slaap.

De Bijbel schrijft God lichamelijke kenmerken en functies toe zoals de mens die heeft. Zo wandelt God in de tuin van Eden en spreekt hij met de mens. Hij ruikt de heerlijke geuren van Noachs brandoffers, maar diezelfde neus kan ook heet worden van woede. Het hart van God is een zetel van het bewustzijn. Vanuit zijn of haar buik wordt God geraakt en bewogen. Betekent ‘buik’ hier wellicht moederschoot of baarmoeder? Heeft God een geslacht? Michelangelo meent van wel.
Er zijn ook teksten in de Bijbel die zich verre houden van een lichamelijke voorstelling van God. Daar wordt hij geassocieerd met vuur, bliksem en donder, of manifesteert hij zich in zijn naam of zijn glorie. Waar vinden deze voorstellingen hun oorsprong? Later worden, mede door het hellenistische denken, de antropomorfe eigenschappen van God meer en meer losgelaten, en wordt hij transcendent: de afwezige Aanwezige. De ervaren afwezigheid van God kan leiden tot het ervaren van zijn presentie. In deze aflevering van Schrift buigen de auteurs zich over het bijbelse beeld van Gods lichaam.

Lut Callaert, redactiesecretaris

Inhoud

Ellen van Wolde Heeft God een lichaam? 111
Piet Schelling Als een bevrijder. De handen en voeten van God 117
Miranda Vroon-van Vugt Oog in oog met God 120
Harm van Grol Het hart van God, zetel van bewustzijn 124
Willien van Wieringen De drie b’s van God: buik, binnenste, baarmoeder 129
Matthijs J. de Jong Spreken over God in gewone taal 134
Bert Jan Lietaert Peerbolte De transcendentie van God 139
Gerard van Broekhuizen Naschrift: God is oud 144

Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Heeft God een lichaam? van Ellen van Wolde. Hier kunt u dit artikel downloaden:  pdf  Wolde, Ellen van: Heeft God een lichaam? (196.13 kB)