Schrift 281 De fascinatie voor PredikerSchrift 281 De fascinatie voor Prediker
jaargang 48 • nummer 2 • april 2016

Ten geleide

Prediker valt met de deur in huis. Al in het tweede vers van het bijbelboek lezen we: Lucht en leegte, zegt Prediker, lucht en leegte, alles is leegte. Wie nog op zoek was naar de zin van het leven, weet meteen het antwoord. Prediker als nihilist en scepticus? Of heeft hij toch meer te bieden? Hoe verrassend is de populariteit van zijn tekst Voor alles wat er gebeurt, is er een tijd … uit hoofdstuk 3, die vaak gebruikt wordt bij uitvaarten en huwelijkssluitingen, de momenten bij uitstek om de zin van het leven te overdenken.

De auteur van dit bijbelboek duidt zichzelf aan met Kohelet. Luther vertaalde dit Hebreeuwse woord met Prediker, en zo werd deze naam ook in Nederlandse bijbelvertalingen gangbaar. In rooms-katholieke bijbeluitgaven wordt het boek ook wel Ecclesiastes genoemd, naar de benaming die het kreeg in de Septuagint. Traditionele opvattingen schrijven het boek toe aan koning Salomo, maar tekstonderzoek wijst naar een latere datering, waarschijnlijk omstreeks het einde van de derde eeuw vóór Christus.

Kohelet deelt het perspectief van de patriarchale man. Waar de vrouw voorkomt, is het meestal in een negatief daglicht. Een zoektocht naar de relevantie van dit bijbelboek voor vrouwen vormt een grote uitdaging. Waar ligt toch de aantrekkingskracht van Prediker? In de relativering van dagelijkse zaken, de niet-religieuze terminologie? Is het zijn poëtische taalgebruik, het diep menselijke inzicht, of zijn het de mooie verdichtingen die tot in hedendaagse songteksten resoneren? In het lied Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder – een compilatie van hoofdstuk 3 – ontleent Ramses Shaffy troostrijke gedachten aan Prediker, zoals: Voor degene die ’t vruchteloze zoeken / Moet nu weten, we zijn allemaal samen.

Gefascineerd door Prediker gaan we op zoek naar betekenis, naar wijsheid. Is deze zoektocht gedoemd te mislukken, of misschien toch niet? The answer is blowin’ in the wind.

Lut Callaert, redactiesecretaris

 

Inhoud

Ellen van Wolde Wat is wijsheid? 39
Eveline van Staalduine-Sulman ‘Vrees God en onderhoud zijn geboden’ 45
Willien van Wieringen ‘Bitterder dan de dood’ 50
Hans Debel ‘Beter een levende hond dan een dode leeuw’ 55
Harm van Grol Wijsheid en poëzie in Prediker 60
Maarten den Dulk Gefascineerd door Prediker 65
Door Brouns-Wewerinke Boekbespreking 69
Door Brouns-Wewerinke Boekbespreking 70
Gerard van Broekhuizen Naschrift: Prediker, de niet-verloren zoon 72

Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Wat is wijsheid? van Ellen van Wolde. Hier kunt u dit artikel downloaden:  pdf Wolde, Ellen van, 'Wat is wijsheid?' (403 KB)